Obornik granulowany to nawóz organiczny który łączy funkcję nawozową z poprawą gleby. Działa wolniej niż chemiczny granulat NPK, ale poprawia strukturę gleby i jej mikrobiologię w sposób trwały - efekty są widoczne przez 2-3 sezony. Na trawnik sprawdza się szczególnie wiosną jako uzupełnienie regularnego nawożenia lub jako główny nawóz przy podejściu ekologicznym.
W skrócie
- Obornik granulowany: nawóz organiczny z krowiego, kurzego lub końskiego obornika sfermentowanego i wysuszonego.
- Działa wolniej niż chemiczny NPK ale poprawia glebę długoterminowo.
- Dawka na trawnik: 150-300 g/m2 (kurzy - niżej, krowiec - wyżej).
- Termin: wiosna lub jesień, po deszczu lub z podlaniem.
- Zapach: przemija po 1-3 dniach - szczególnie kurzy obornik bywa intensywny.
Co to jest obornik granulowany
Skład i właściwości.
Obornik granulowany to przetworzony nawóz organiczny. Surowy obornik (krowiec, gnojówka, obornik kurzy) jest kompostowany lub suszony w wysokiej temperaturze, a następnie granulowany w cylindryczne lub kuliste granulki o średnicy 2-5 mm. Proces granulacji i suszenia usuwa patogeny, redukuje objętość i częściowo ogranicza przykry zapach - choć obornik kurzy wciąż ma wyraźny zapach przez kilka dni po zastosowaniu na trawniku.
Skład NPK obornika granulowanego jest niższy niż nawozu mineralnego: kurzy obornik granulowany typowo ma NPK 3-2-2 lub 4-3-3. Krowiec granulowany: 1-1-1.5 lub 2-1-2. Obornik koński: 1.5-0.8-1.5. Dla porównania azofoska ma 16-16-16 - kilkanaście razy więcej składników na kilogram.
Z powodu niskiego stężenia składników - obornik stosuje się w dużo wyższych dawkach (150-500 g/m2) niż nawozy mineralne (30-50 g/m2). Efekt jest porównywalny ale główna wartość obornika to nie tyle składniki odżywcze co ich długotrwałe uwalnianie oraz materia organiczna która poprawia strukturę gleby.
Zalety obornika granulowanego na trawnik
Co daje inaczej niż mineralny.
Poprawa struktury gleby: materia organiczna z obornika wiąże cząsteczki gleby w agregaty - gleba staje się bardziej porowata, lepiej trzyma wodę i powietrze. Gleba gliniasta staje się mniej zbita i ciężka. Piasczysta - lepiej zatrzymuje wodę i składniki.
Mikrobiologia gleby: obornik granulowany „karmi” mikroorganizmy glebowe (bakterie, grzyby glebowe, dżdżownice). Aktywna mikrobiologia rozkłada materię organiczną i udostępnia składniki odżywcze w formach przyswajalnych przez trawę. Trawnik z aktywną biologią gleby jest zdrowszy i wymaga mniejszego nawożenia mineralnego z czasem.
Długotrwałe działanie: składniki z obornika uwalniają się powoli przez 3-6 miesięcy. Jedna wiosenna aplikacja dostarcza mikroelementów przez cały sezon bez ryzyka przepalenia trawy.
Brak ryzyka przepalenia: w przeciwieństwie do nawozów mineralnych - trudno przepalić trawnik obornikiem granulowanym przy normalnych dawkach. Składniki uwalniają się tak wolno że lokalne koncentracje nigdy nie osiągają poziomu szkodliwego dla korzeni trawy - nie ma efektu „osmotycznego wyciągania wody” który powoduje poparzenia przy mineralnych.
Odczyn pH: obornik ma działanie lekko zakwaszające (pH 6-7 po rozkładzie). Przy glebach zasadowych (pH powyżej 7) może delikatnie korygować pH.
Kiedy stosować obornik granulowany na trawnik
Termin i częstość.
Wiosna (marzec-kwiecień): najlepszy termin. Obornik rozkłada się w ciepłej glebie i zasila trawnik przez całe lato. Stosuj gdy trawa zaczyna rosnąć i temperatura gleby jest powyżej 8-10°C.
Jesień (wrzesień-październik): też dobry termin. Obornik wniknięty w glebę jesienią rozkłada się przez zimę i wiosnę zasila trawnik dostępnymi składnikami. Jesień jest lepsza dla obornika kurzy (mniej intensywny zapach przy chłodnej pogodzie) niż upalne lato.
Lato (czerwiec-sierpień): możliwe ale mniej wydajne - gorące lato przyspiesza rozkład i część azotu ulatnia się jako amoniak. Stosuj rano, podlewaj intensywnie po aplikacji.
Zima: bezcelowe - gleba zamarznięta, rozkład zatrzymany, obornik leży na powierzchni bez efektu.
Częstość: 1-2 razy w roku. Przy ekologicznym podejściu: 2x (wiosna + jesień) bez nawozu mineralnego. Przy podejściu hybrydowym: 1x jesień (jako poprawa gleby) + 1x wiosną nawóz mineralny szybkodziałający.
Dawkowanie obornika granulowanego
Ile rozsypać.
Kurzy obornik granulowany (NPK 4-3-3): 100-200 g/m2. Przy wyższym NPK (4-3-3) niższa dawka wystarczy. Kurzy obornik jest intensywniejszy w składnikach - nie przekraczaj 200 g/m2 w jednej aplikacji.
Krowiec granulowany (NPK 1-1-1.5): 200-400 g/m2. Słabszy w składnikach, wyższe dawki potrzebne dla efektu. Łagodniejszy zapach niż kurzy.
Obornik koński (NPK 1.5-0.8-1.5): 200-300 g/m2. Dobre dla piasku - koński obornik poprawia strukturę piasczystej gleby lepiej niż kurzy.
Przykład kalkulacji: trawnik 80 m2, krowiec granulowany, dawka 300 g/m2 = 24 kg obornika. Przy worku 15 kg = kupujesz 2 worki. Przy kursym 150 g/m2 = 12 kg = 1 worek.
Jak rozsypać obornik granulowany
Aplikacja krok po kroku.
Siewnik tarczowy lub korbowy: przy większych powierzchniach (50+ m2) - siewnik zapewnia równomierne rozsypanie. Ustaw dawkę na skali (przy wyższej dawce jak 200-300 g/m2 otwierasz siewnik szerzej). Rób przebiegi w równoległych rzędach.
Ręcznie: przy małych trawnikach (do 30 m2). Rozsypuj garściami równomiernie. Zapach kurzy jest intensywny podczas rozsypywania - warto użyć rękawiczek.
Po rozsypaniu: obfite podlewanie. Granulki muszą wnikać do gleby - leżące na powierzchni trawy rozkładają się bardzo powoli. Woda przyspiesza rozkład i zmywa granulki między łodygi trawy do gleby.
Grabienie po rozsypaniu: przy grubszych granulek - możesz zagrabić je grabiami do gleby. Szczególnie przy skaryfikowanym lub aerowanym trawniku gdzie są otwory w darni - granulki wnikają do otworów i działają głębiej.
Zapach: kurzy obornik intensywnie pachnie przez 1-3 dni po aplikacji. Krowiec i koński - 1-2 dni. Zapach mija gdy obornik wnika do gleby lub zostaje zmyty. Nie stosuj przed ważnymi imprezami w ogrodzie.
Kiedy obornik granulowany daje najlepsze wyniki
Sytuacje gdzie sprawdzi się najlepiej.
Obornik granulowany daje szczególnie dobre efekty na glebach gliniastych i ciężkich - tam gdzie materia organiczna jest szczególnie potrzebna dla poprawy struktury. Na glebie ciężkiej i zbitej trawnik często „walczy” bo korzenie nie mogą wnikać głęboko. Sezonowe stosowanie obornika przez 2-3 lata zmienia glebę gliniastą w strukturę która jest łatwiejsza do przekopywania, lepiej drenuje i lepiej retencjonuje wodę jednocześnie.
Nowy ogród na terenie budowlanym: po pracach budowlanych gleba jest zazwyczaj ubita i zubożona. Regularne nawożenie obornikiem przez pierwsze 2-3 sezony po założeniu trawnika szybko odbudowuje mikrobologię i strukturę zdegradowanej gleby. Efekt widoczny stopniowo - trawnik w trzecim sezonie jest wyraźnie gęstszy i zdrowszy niż po pierwszym roku.
Trawnik po intensywnym chemicznym nawożeniu przez lata: przy długim nawożeniu wyłącznie mineralnym mikrobiologia gleby ubożeje. Obornik „ożywia” glebę - dżdżownice wracają, bakterie i grzyby glebowe stają się aktywniejsze. To przekłada się na lepsze pobieranie składników przez trawę i mniejsze zapotrzebowanie na nawozy mineralne.
Obornik granulowany vs. nawóz mineralny - zestawienie
Kiedy co wybrać.
Szybki efekt (do 2 tygodni): nawóz mineralny wygrywa. Azot z nawozu mineralnego dociera do trawy w 3-7 dni. Obornik - po 3-6 tygodniach od rozkładu.
Długotrwałe działanie: obornik wygrywa. Jedna aplikacja wiosną zasila przez całe lato. Nawóz mineralny 6-8 tygodni.
Ryzyko przepalenia: obornik - praktycznie zerowe przy normalnych dawkach. Nawóz mineralny - realne przy przekroczeniu dawki lub braku podlania.
Poprawa gleby: obornik wygrywa wyraźnie. Nawóz mineralny nie poprawia struktury gleby.
Cena: w przeliczeniu na efekt - podobna. Obornik tańszy na kilogram, ale stosowany w wyższych dawkach.
Zapach: obornik - intensywny przez 1-3 dni. Nawóz mineralny - neutralny.
Eko-podejście: obornik jest nawozem organicznym zgodnym z ekologicznymi zasadami ogrodnictwa. Nawóz mineralny - syntetyczny.
Powiązane artykuły
- Jak długo wschodzi trawa - ile dni na kiełkowanie i wzrost
- Jak siać trawę na starym trawniku - renowacja i dosiew
- Jak założyć trawnik krok po kroku - od przygotowania do siewu
- Jaka trawa na trawnik - odmiany i mieszanki do ogrodu
- Kiedy siać trawę - terminy wiosenne i jesienne oraz warunki kiełkowania
- Łąka kwietna zamiast trawnika - jak założyć i co posadzić
- Mech w trawniku - jak się pozbyć i dlaczego wraca
- Trawnik - zakładanie krok po kroku i pielęgnacja
Najczęstsze pytania
Czy obornik granulowany może zaszkodzić psom lub kotom?
Granulki obornika granulowanego są zazwyczaj bezpieczne dla zwierząt po wnikaniu do gleby (po podlaniu). Przez pierwsze 24-48 godzin gdy granulki leżą na powierzchni - lepiej ograniczyć dostęp zwierząt do trawnika bo psy szczególnie lubią zapach obornika i mogą go zjadać (co jest nieszkodliwe w małych ilościach ale nieprzyjemne). Kurzy obornik ma intensywniejszy zapach i jest bardziej „atrakcyjny” dla psów. Po dobrym podlaniu ryzyko znika.
Czy obornik granulowany to samo co kompost?
Nie. Obornik granulowany to przetworzony i wysuszony odchód zwierząt. Kompost to rozłożona materia roślinno-zwierzęca (resztki kuchenne, liście, trawa). Oba są nawozami organicznymi ale różnią się składem i proporcją N, P, K. Obornik ma nieco więcej N i P. Kompost ma więcej materii organicznej i niższe NPK. Na trawnik oba działają dobrze ale obornik granulowany jest wygodniejszy w aplikacji i bardziej przewidywalny w składzie.
Jak często stosować obornik granulowany na trawnik?
Raz lub dwa razy w roku. Przy wyłącznie organicznym podejściu: dwa razy (wiosna + jesień) by skompensować brak nawozu mineralnego. Przy podejściu hybrydowym (nawóz mineralny wiosną + obornik jesienią): raz rocznie. Nawet bez nawozu mineralnego - dwa razy w roku obornikiem to minimum dla utrzymania kondycji trawnika przy ekologicznym stylu pielęgnacji. Przy intensywnie użytkowanym trawniku (boisko, dzieci, pies) warto nawozić częściej obornikiem lub uzupełniać mineralnym działającym szybciej, bo obornik nie nadąża za intensywną utratą składników przy regularnym koszeniu i użytkowaniu.
Czy można stosować świeży obornik zamiast granulowanego?
Stanowczo nie stosuj świeżego obornika bezpośrednio na trawnik. Świeży obornik (szczególnie kurzy) zawiera wysokie stężenie amoniaku który pali trawę. Świeży obornik ma też patogeny (bakterie E. coli, salmonella) które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia. Obornik granulowany jest pasteryzowany w procesie produkcji - bezpieczny dla ludzi i trawy. Jeśli masz dostęp do świeżego obornika - kompostuj go co najmniej 6-12 miesięcy zanim użyjesz na trawnik.
Czy obornik granulowany poprawia trawnik z mchem?
Częściowo. Obornik nie zwalcza mchu bezpośrednio. Mech rośnie tam gdzie warunki mu sprzyjają (cień, kwaśna gleba, zbita gleba). Obornik może lekko poprawić strukturę gleby i przez to nieco zmniejszyć udział mchu z biegiem lat - ale to nie jest środek na mech. Przy dużym mchu: użyj siarczanu żelaza (bezpośrednie działanie mchobójcze), wapnuj (pH) i popraw warunki świetlne. Obornik stosuj jako uzupełnienie tych działań dla poprawy gleby.