Prawidłowe wysadzenie rozsady pomidorowej decyduje o tym, jak roślina będzie się rozwijać przez cały sezon. Pomidory wysadzone zbyt płytko, za gęsto lub w nieodpowiednim momencie słabiej rosną i chorują częściej. Ten artykuł pokazuje, jak sadzić pomidory, żeby miały dobry start.
W skrócie
- Pomidory wysadza się po 15 maja, gdy temperatura nocna nie spada poniżej 8-10°C.
- Sadź głęboko - zakopując łodygę do połowy, rozwijają się dodatkowe korzenie przybyszowe.
- Rozstawa w rzędzie: 50-60 cm, między rzędami 70-80 cm.
- Przed sadzeniem przygotuj glebę: kompost lub obornik, pH 6,0-6,8.
- Zaraz po posadzeniu podlej obficie i zamontuj tyczki lub sznurki do podwiązywania.
Kiedy wysadzać pomidory do gruntu
Termin i warunki.
Pomidory są wrażliwe na niskie temperatury. Wysadzenie za wcześnie kończy się zastojem wzrostu, żółknięciem liści lub zniszczeniem przez przymrozek.
Temperatura jako wyznacznik: ziemia powinna być nagrzana do co najmniej 12-14°C. Temperatura nocna nie powinna spadać poniżej 8-10°C. W Polsce bezpiecznym terminem jest czas po „zimnych ogrodnikach” - 15-17 maja. W ciepłe lata południe Polski pozwala na sadzenie od początku maja.
Sprawdzanie gleby: termometr glebowy to tanie (kilkanaście złotych) i wartościowe narzędzie. Zimna gleba spowalnia wzrost i pobieranie składników nawet gdy powietrze jest ciepłe.
Prognoza pogody: przed wysadzeniem sprawdź prognozę na 7-10 dni. Jeśli przewidziane są temperatury poniżej 5°C - poczekaj lub zabezpiecz uprawę agrowłókniną.
Rozsada powinna być zahartowana: przynajmniej 1-2 tygodnie przebywania na zewnątrz kilka godzin dziennie. Niezahartowana rozsada po wysadzeniu doznaje szoku i stoi przez kilka tygodni.
Przygotowanie gleby przed sadzeniem
Co zrobić z ziemią przed wysadzeniem.
Pomidory rosną najlepiej w próchniczej, dobrze odwodnionej glebie o odczynie lekko kwaśnym do neutralnego (pH 6,0-6,8). Przygotowanie gleby to kluczowy krok - nie ma co nadrabiać tego nawożeniem w sezonie.
Kopanie i spulchnianie: skop ziemię na głębokość 30-40 cm (jednego szpadla) przed sadzeniem. Pomidory mają głęboki system korzeniowy i potrzebują rozluźnionej gleby. Przy ciężkiej, gliniastej ziemi dodaj piasek lub kompost dla poprawy struktury.
Nawożenie przed sadzeniem: wpleć w ziemię dojrzały kompost lub obornik (10-15 l na m2). Możesz też dodać nawóz wieloskładnikowy (NPK) lub specjalny nawóz startowy pod pomidory. Unikaj świeżego obornika bezpośrednio przed sadzeniem - może parzyć korzenie.
pH gleby: pomidory nie lubią kwaśnych gleb. Przy pH poniżej 5,5 wapnuj z wyprzedzeniem (jesienią lub wczesną wiosną), bo wapno nie działa od razu. Odkwaszenie jest ważne dla pobierania wapnia, którego brak powoduje zgniliznę wierzchołkową.
Sadzenie po sobie: nie sadź pomidorów w tym samym miejscu co rok. Najlepszy płodozmian dla pomidorów to uprawy po facelii, grochu, fasoli, ogórkach. Należy ich unikać po ziemniakach, papryce i innych psiankowatych (wspólne choroby).
Technika sadzenia - głębokość i ustawienie
Jak prawidłowo sadzić rozsadę.
Pomidory mają unikalną właściwość: na zakopanych fragmentach łodygi rozwijają się dodatkowe korzenie przybyszowe. Dzięki temu sadzenie głęboko daje roślinie lepszy system korzeniowy.
Głębokość sadzenia: zakopuj sadzonkę do 2/3 wysokości. Sadzonka 20 cm powinna mieć zakopane 12-14 cm. Usuń dolne liście przed sadzeniem, zostaw tylko 2-3 pary górnych. Głęboko posadzona roślina mocniej trzyma się w ziemi i lepiej pobiera wodę.
Sadzenie pod kątem: przy długich sadzonkach zamiast głębokiej pionowej dziury, możesz wykopać rowek i położyć sadzonkę ukośnie, zakopując dolną część. Na podpuszczoną łodygę szybko rosną korzenie.
Technika: wykop dołek odpowiedniej głębokości, wlej do niego szklankę wody i poczekaj aż wsiąknie. Wstaw sadzonkę, przysyp ziemią i dociśnij dłonią wokół rośliny. Podlej ponownie po posadzeniu.
Nie sadź przy silnym słońcu: sadź wieczorem lub w pochmurny dzień. Sadzonki po przesadzeniu więdną przez kilka dni - to normalny szok po przesadzeniu. Przy sadzeniu w pełnym słońcu więdnięcie jest silniejsze.
Rozstawa pomidorów w rzędzie i między rzędami
Jak dużo miejsca potrzebują.
Właściwa rozstawa zapewnia dostęp do światła, powietrze między roślinami i łatwe poruszanie się przy pielęgnacji. Zbyt gęste sadzenie zwiększa ryzyko chorób grzybowych.
Odmiany wysokie (indeterminate - pomidory wieloowocowe): rozstawa 60 cm w rzędzie, 80 cm między rzędami. Rośliny rosną przez cały sezon i osiągają 1,5-2 m wysokości.
Odmiany niskopienne (determinate - krzaczaste): rozstawa 50 cm w rzędzie, 60-70 cm między rzędami. Rośliny rosną do określonej wysokości, kwitną i owocują jednocześnie.
Pomidory koktajlowe i cherry: podobna rozstawa jak odmiany wysokie, bo większość też jest indeterminate i rośnie wysoko.
Rzędy od południa na północ: ustawiaj rzędy w kierunku południe-północ, żeby wszystkie rośliny miały równy dostęp do słońca przez cały dzień. Przy rzędach wschód-zachód jedna strona bywa w cieniu przez połowę dnia.
Podwiązywanie i tyczki od razu po sadzeniu
Nie odkładaj na później.
Tyczki i sznurki do podwiązywania montuje się w momencie sadzenia, nie po tym jak roślina urośnie. Wbijanie tyczki późno uszkadza korzenie.
Tyczki drewniane lub bambus: wbij tyczkę 10 cm od rośliny zaraz po posadzeniu, głębokość co najmniej 30-40 cm. Przy wysokich odmianach potrzebna tyczka 150-200 cm wysokości nad ziemią.
System sznurkowy: przy dłuższych rzędach wygodniejszy jest poziomy drut lub sznurek rozciągnięty między palikami na końcach rzędu. Rośliny podwiązuje się do pionowych sznurków przymocowanych do górnego sznurka.
Pierwsze podwiązanie: zrób luźno - sznurek nie może uciskać łodygi. Podwiązuj pod kwiatostanem albo liściem, nie bezpośrednio na łodydze. W miarę wzrostu rośliny dodawaj kolejne podwiązania co 20-30 cm.
Czego NIE robić przy sadzeniu pomidorów
Błędy które kosztują sezon.
Nie sadź w zimną, mokrą glebę. Pomidory nie lubią zimna - wzrost zatrzymuje się, liście żółkną, rośliny są podatne na choroby. Lepiej poczekać tydzień niż wysadzić za wcześnie.
Nie sadź zbyt płytko. Płytko posadzona roślina ma słabszy system korzeniowy, wysycha szybciej i trudniej pobiera składniki. Głębokie sadzenie to jedna z najlepszych rzeczy, które możesz zrobić dla pomidorów.
Nie zagęszczaj rzędów. Gęsto posadzone pomidory to idealne warunki dla zarazy ziemniaczanej i innych chorób grzybowych. Powietrze między roślinami zmniejsza wilgotność i ryzyko infekcji.
Nie wbijaj tyczek przy korzeniach później. Wbijanie tyczki tydzień po posadzeniu, gdy roślina się już ukorzeniła, uszkadza korzenie. Montuj tyczki od razu.
Pielęgnacja pomidorów po wysadzeniu - pierwsze tygodnie
Co robić zaraz po posadzeniu.
Pierwsze 2-3 tygodnie po wysadzeniu to krytyczny czas, gdy roślina odbudowuje system korzeniowy i adaptuje się do nowych warunków. Właściwa opieka w tym czasie decyduje o dalszym wzroście.
Pierwsze podlewanie: zaraz po posadzeniu podlej każdą roślinę obficie - mniej więcej 1-2 litry wody bezpośrednio pod każdą sadzonkę. Woda pomaga usunąć pęcherzyki powietrza przy korzeniach i zapewnia pierwszy kontakt korzeni z wilgotną ziemią.
Przez pierwsze tygodnie: podlewaj regularnie, utrzymując lekką wilgotność gleby. Roślina w tym czasie nie potrzebuje nawożenia - skupia się na korzeniach. Nawożenie zaczniesz po 2-3 tygodniach.
Mulczowanie: gruby (5-10 cm) ściółkowanie słomą, skoszoną trawą lub kompostem wokół roślin zatrzymuje wilgoć, utrzymuje temperaturę gleby i ogranicza chwasty. Mulcz pomaga też zapobiegać zarażeniu zarazą ziemniaczaną przez zbryzgiwanie ziemi na liście podczas podlewania.
Uszczykiwanie wilczków: od pierwszego tygodnia regularnie usuwaj wilczki (boczne pędy wyrastające z pachwin liści). Szczególnie ważne dla odmian prowadzonych na jednym pędzie. Im wcześniej je usuniesz, tym mniejsza rana.
Ochrona przed przymrozkami: po wysadzeniu miej pod ręką agrowłókninę. Nawet w maju zdarzają się przymrozki. Jeśli prognoza pokazuje temperatury poniżej 3°C w nocy - okryj rośliny agrowłókniną wieczorem i zdejmij rano.
Najlepsza gleba pod pomidory - skład i pH
Wymagania glebowe.
Pomidory są wymagające jeśli chodzi o glebę i reagują na jej jakość bezpośrednio w plonie. Gleba próchnicza, dobrze przepuszczalna i odpowiednio żyzna to klucz do udanej uprawy.
Optymalne pH: 6,0-6,8. Przy niższym pH (kwaśna gleba) pobieranie wapnia jest utrudnione, co prowadzi do zgnilizny wierzchołkowej owoców. Wapnowanie wykonuje się jesienią lub wczesną wiosną - wapno potrzebuje czasu by podnieść pH.
Skład gleby: pomidory lubią glebę próchniczą, bogatą w materię organiczną. Gleba lekka piaszczysta nagrzewa się szybko (zaleta wczesną wiosną) ale wysycha szybko i wymaga częstszego podlewania. Gleba gliniasta zatrzymuje wodę i składniki, ale jest cięższa i wolniej nagrzewa się wiosną.
Jak poprawić glebę: przy ciężkiej glebie dodaj kompost i perlit. Przy piaszczystej - dużo kompostu lub obornika. Kompost poprawia strukturę obu typów gleby.
Powiązane artykuły
- Co sadzić obok pomidorów - rośliny towarzyszące i rośliny do unikania
- Jak podwiązywać pomidory - materiały, techniki i konstruowanie podpór
- Jak uprawiać pomidory - pielęgnacja, podlewanie i obfite plony
- Jaka ziemia pod pomidory - skład gleby, pH i przygotowanie stanowiska
- Kiedy siać pomidory na rozsadę - termin siewu w zależności od metody uprawy
- Kiedy siać pomidory w domu - termin siewu i warunki kiełkowania
- Uprawa pomidorów - krok po kroku, terminy i pielęgnacja
- Uprawa pomidorów w szklarni - pielęgnacja, odmiany i przedłużanie sezonu
Najczęstsze pytania
Na jaką głębokość sadzić pomidory?
Zakopuj sadzonkę do 2/3 jej wysokości, usuwając dolne liście. Przy sadzonkach 20 cm - zakopujesz 12-14 cm. Na zakopanych fragmentach łodygi wyrastają dodatkowe korzenie przybyszowe, co wzmacnia roślinę.
Jaka rozstawa pomidorów jest najlepsza?
Odmiany wysokie: 60 cm w rzędzie, 80 cm między rzędami. Niskopienne: 50 cm w rzędzie, 60-70 cm między rzędami. Gęstsze sadzenie zwiększa ryzyko chorób i zmniejsza owocowanie.
Czy pomidory można sadzić na tym samym miejscu co rok?
Nie - pomidory należy sadzić na tym samym miejscu najwyżej raz na 3-4 lata. Płodozmian jest konieczny dla zachowania zdrowotności roślin i ograniczenia nagromadzenia patogenów w glebie.
Co zrobić gdy sadzonka więdnie po posadzeniu?
Więdnięcie przez 2-5 dni po posadzeniu to normalna reakcja na szok przesadzeniowy. Podlej dobrze i zrób cień przy silnym słońcu (agrowłóknina, deska). Jeśli po tygodniu roślina nadal nie wraca do formy - sprawdź czy nie ma chorób korzeni.
Kiedy można sadzić pomidory pod agrowłókniną?
Agrowłóknina chroni przed przymrozkiem do -3 do -5°C (przy podwójnej warstwie). Dzięki temu można wysadzać do gruntu 2 tygodnie wcześniej - od 1 maja w środkowej Polsce. Zdejmuj agrowłókninę gdy temperatura stale przekracza 15°C - szczególnie w dzień, bo za duże ciepło pod włókniną może powodować stres cieplny rozsady.
Jak rozpoznać że pomidor potrzebuje więcej wody po posadzeniu?
Wskaźniki niedoboru wody: liście zwisają mimo że grunt wygląda wilgotny (może być za sucho wewnątrz bryły korzeniowej), łodyga robi się cienka lub miękka przy ziemi, dolne liście żółkną i opadają. Sprawdź wilgotność gleby na głębokość 5-7 cm przed podlewaniem. W pierwszych 2 tygodniach po posadzeniu podlewaj codziennie rano, potem dostosuj do pogody.
