Przesadzanie i rozmnażanie malin - kiedy, jak i gdzie sadzić

Maliny naturalnie się rozrastają - z każdego krzewu każdego roku wyrastają nowe odrosty korzeniowe które można przenieść lub zostawić jako nowe krzewy. To roślina która dosłownie sama się mnoży. Ten artykuł wyjaśnia kiedy i jak przesadzać maliny bez ryzyka utraty krzewu oraz jak pobrać nowe sadzonki za darmo.

W skrócie
- Najlepszy termin przesadzania: jesień (październik) lub wczesna wiosna (marzec, przed pąkami).
- Odrosty korzeniowe - gotowe sadzonki, odetnij od matecznika i przesadź.
- Maliny znoszą przesadzanie dobrze jeśli zachowasz bryłę korzeniową i szybko podlewasz.
- Wiosną przed pąkami lub jesienią po opadnięciu liści - te dwa terminy są bezpieczne.
- Nowe miejsce: min. 6 h słońca, pH 5,5-6,5, bez gleby mokrej lub zbitej.

Kiedy przesadzać maliny

Najlepsze terminy.

Termin przesadzania ma duży wpływ na przeżywalność krzewów. Maliny są stosunkowo odporne na przesadzanie ale w złym momencie mogą się nie przyjąć.

Jesień (październik): najlepszy termin. Roślina jest uśpiona, korzone nie stresuje się utratą korzeni. Ma całą zimę na przyzwyczajenie się do nowego miejsca i regenerację korzeni. Przesadzaj po opadnięciu liści ale zanim ziemia zamarznie (najczęściej do końca października).

Wczesna wiosna (marzec): drugi optymalny termin. Przesadź zanim pąki zaczną pękać - krzew jest jeszcze uśpiony. Jeśli pąki już pękają i liście się rozwijają - ryzyko rośnie. Wiosenne przesadzanie z otwartymi liśćmi = duży stres dla rośliny.

Unikaj przesadzania latem: w pełni sezonu wegetacyjnego krzew jest aktywny i każde uszkodzenie korzeni odbija się natychmiast. Przy letnim przesadzaniu trzeba podlewać codziennie przez kilka tygodni. Jeśli musisz - przesadzaj wieczorem, obficie podlewaj i rozłóż ściółkę od razu.

Jak przesadzić maliny krok po kroku

Instrukcja przesadzania.

Przesadzanie malin jest łatwiejsze niż się wydaje, bo mają stosunkowo płytki system korzeniowy.

Krok 1 - Wybierz nowe miejsce: słoneczne (min. 6h dziennie), gleba przepuszczalna o pH 5,5-6,5, nie za mokra, bez zagłębień gdzie zbiera się woda.

Krok 2 - Przygotuj nowe miejsce: wykop dół 40x40x40 cm. Wymieszaj wykopane ziemię z kompostem (proporcja 1:1). Jeśli gleba jest ciężka - dodaj piasek. Zostaw przygotowane miejsce na kilka godzin lub dni.

Krok 3 - Wykop krzew: kopaj 30-40 cm od nasady krzewu, głęboko na 35-40 cm. Maliny mają korzenie boczne rozchodzące się szeroko - staraj się zachować jak największą bryłę korzeniową. Nie ciągnij za pędy - podważaj łopatą.

Krok 4 - Przenieś i zasadź: przenieś krzew jak najszybciej. Korzenie nie mogą wyschnąć - jeśli przeniesienie trwa dłużej niż godzinę, osłoń korzenie wilgotną folią lub mokrą szmatą. Sadź tak żeby nasada krzewu była 2-3 cm poniżej poziomu ziemi. Ziemię wokół ugniataj żeby nie było pustych kieszeni.

Krok 5 - Obficie podlej: natychmiast po posadzeniu wlej 10-15 litrów wody. To „osadza” glebę wokół korzeni i eliminuje kieszenie powietrzne.

Krok 6 - Rozłóż ściółkę: 5-8 cm ściółki wokół krzewu (z odstępem od pędu). Ściółka jest tu szczególnie ważna - chroni korzenie i utrzymuje wilgoć w czasie przyjmowania się.

Rozmnażanie malin przez odrosty korzeniowe

Darmowe sadzonki z własnego ogrodu.

Odrosty korzeniowe to najłatwiejszy i darmowy sposób rozmnażania malin.

Co to są odrosty: maliny naturalnie tworzą odrosty korzeniowe - nowe pędy wyrastające z korzeni w pewnej odległości od matecznika (30-100 cm). Każdy odrost ma własny system korzeniowy.

Kiedy je pobierać: wiosna (marzec-kwiecień) lub jesień (październik). Odrost powinien mieć kilka liści lub być w fazie spoczynku zimowego.

Jak pobrać odrost: znajdź odrost 20-40 cm od matecznika. Delikatnie wykop go łopatą, starając się zachować korzeń długości min. 10-15 cm. Odetnij korzeń łączący z matecznikiem ostrym sekatorem. Odrost gotowy do przesadzenia.

Gdzie sadzić odrosty: przygotowane miejsce jak przy przesadzaniu dojrzałego krzewu. Odrosty są mniej wymagające - mają gotowy korzeń i dobrze się przyjmują.

Ile odrostów pobierać: z jednego zdrowego krzewu co roku możesz pobrać 3-6 odrostów bez szkody dla matecznika. Zostawiaj 1-2 odrosty przy mateczniku żeby zagęszczał nasadzenia naturalnie, resztę przenieś.

Rozmnażanie malin przez sadzonki pędowe

Alternatywna metoda.

Poza odrostami korzeniowymi, maliny można też mnożyć przez sadzonki pędowe - ale jest to trudniejsze i rzadziej stosowane w ogrodach domowych.

Sadzonki zielne (lato): pobierz pęd wierzchołkowy 10-15 cm latem (czerwiec-lipiec). Usuń dolne liście, zostaw 2-3 liście na górze. Posadź w mieszaninie piasku i torfu (1:1), nakryj folią lub plastikowym pojemnikiem (utrzymaj wilgotność). Ukorzeniane w 3-5 tygodni. Trudniejsze niż odrosty ale możliwe.

Sadzonki półzdrewniałe (sierpień): pęd jest już lekko zdrewniały. Technika jak przy sadzonkach zielnych ale nieco wyższa skuteczność. Maliny zielone sadzonkuje się rzadko bo odrosty są dużo łatwiejsze.

Rekomendacja: dla ogrodnika domowego - używaj odrostów korzeniowych. Sadzonki pędowe mają sens przy trudno dostępnych odmianach lub przy produkcji dużej ilości sadzonek.

Gdzie sadzić maliny - wymagania siedliskowe

Dobór miejsca.

Wybór miejsca decyduje o tym czy maliny będą owocować przez 15 lat czy przez 3.

Słońce: minimum 6 godzin bezpośredniego słońca dziennie. Więcej = lepiej. Przy 4 godzinach maliny będą owocować słabo lub wcale.

Gleba: lekko kwaśna (pH 5,5-6,5), próchnicza, przepuszczalna ale utrzymująca wilgoć. Ciężka gliniasta = problemy z korzeniami. Piaszczysta = szybkie wysychanie. W obu przypadkach - dodaj dużo kompostu przed sadzeniem.

Woda gruntowa: miejsce gdzie stoi woda po deszczach jest nieodpowiednie. Maliny nie tolerują podmokłej gleby - gnilce korzeni. Sadzić na lekkim wzniesieniu lub zapewnić drenaż.

Unikaj: miejsc po starych maliniakach (wirusy, choroby glebowe, nicienie), tuż przy grubych drzewach (konkurencja o wodę i składniki), bezpośrednio przy ścianach od południa (przegrzanie).

Odległości przy sadzeniu: 50-60 cm między krzewami w rzędzie, 150-200 cm między rzędami. Zagęszczenie = choroby i gorszy plon.

Jak przygotować glebę przed sadzeniem

Przygotowanie stanowiska.

Dobre przygotowanie gleby przed sadzeniem to inwestycja na 10-15 lat owocowania.

Odkwaszenie lub zakwaszenie: zmierz pH gleby. Przy pH powyżej 7 - zakwasz nawozami zakwaszającymi (siarczan amonu, siarczan żelaza) lub torfem. Przy pH poniżej 5 - wapnuj małymi dawkami. Regulację pH zacznij min. 4-6 tygodni przed sadzeniem.

Przekopanie z kompostem: przekop glebę na głębokość 30-40 cm. Na każdy m2 wprowadź 5-10 kg kompostu lub dobrze rozłożonego obornika. Wymieszaj z glebą. Przy glinie - dodaj też piasek gruboziarnisty (2-3 kg/m2).

Usunięcie chwastów: przed sadzeniem dokładnie wypleń wszystkie wieloletnie chwasty (perz, powój, ostrożeń). Maliny rosną w jednym miejscu przez wiele lat i walka z perzem między krzewami jest trudna.

Czas na osiadanie: po przygotowaniu zostaw glebę na 2-4 tygodnie przed sadzeniem żeby się „uleżała”. Świeżo spulchniona gleba po posadzeniu osiada i korzenie mogą zostać odsłonięte.

Pielęgnacja po przesadzeniu - pierwsze tygodnie

Jak zadbać o świeżo przesadzone maliny.

Pierwsze 3-4 tygodnie po przesadzeniu to czas krytyczny. Krzew regeneruje korzenie i jest wrażliwy na stres.

Podlewanie przez pierwsze 2 tygodnie: co 2-3 dni jeśli nie ma deszczu. Gleba powinna być stale lekko wilgotna na głębokości 10 cm. Sprawdzaj przed każdym podlaniem czy naprawdę jest sucha - przelanie jest równie groźne jak susza.

Podlewanie w kolejnych tygodniach: stopniowo wydłużaj przerwy między podlewaniami - co 3-4 dni, potem raz w tygodniu. Korzenie uczą się sięgać głębiej jeśli nie mają stałego dostępu do wody przy powierzchni.

Osłona przed słońcem: przy letnim przesadzaniu (nieuniknionym) rozważ osłonę agrowłókniną przez pierwsze 2 tygodnie. Redukuje parowanie i temperaturę liści. Nie jest konieczna przy przesadzaniu jesiennym lub wczesnowiosennym.

Czy ciąć po przesadzeniu: przy jesiennym przesadzaniu - wytnij pędy do 20-30 cm wysokości. Mniej masy nadziemnej = mniej stresu dla korzeni podczas przyjmowania się. Przy wiosennym - delikatne skrócenie pędów (o 30%) jest korzystne.

Kiedy krzew jest „bezpieczny”: jeśli po 4-5 tygodniach widzisz nowe pędy lub liście - przyjął się. Przy jesiennym przesadzaniu - pierwsze oznaki żywotności zobaczysz wiosną.

Czego NIE robić

Błędy przy przesadzaniu i rozmnażaniu.

Przesadzać latem w pełni sezonu: duże ryzyko śmierci krzewu, szczególnie w upał. Jeśli musisz latem - wieczorem, obfite podlewanie i pełna ściółka.

Zostawiać korzenie na słońcu: korzenie malin schnąc na słońcu przez 15-30 minut - to wystarczy żeby uszkodzić włośniki korzeniowe. Przykryj korzenie podczas przesadzania.

Sadzić w miejscu po starych malinach: choroby grzybowe i bakteryjne gromadzą się w glebie. Nowe sadzonki chorują od razu. Przerwa 3-5 lat lub zmiana miejsca to minimum.

Sadzić za gęsto: zagęszczone krzewy = mniej powietrza = więcej chorób grzybowych. Zachowaj min. 50 cm między krzewami.

Nie podlewać po przesadzeniu: bez intensywnego podlewania przez pierwsze 2-3 tygodnie sadzonka ma małe szanse przyjąć się.

Powiązane artykuły

Najczęstsze pytania

Kiedy najlepiej przesadzić maliny?

Październik (po opadnięciu liści, przed mrozami) lub marzec (przed pękaniem pąków) to dwa optymalne terminy. Oba mają podobną skuteczność. Jesień jest lekko lepsza bo krzew ma całą zimę na przyjęcie się. Wiosna jest dobra gdy jesteś gotowy szybko podlewać po przesadzeniu.

Czy maliny można przesadzić bez utraty sezonu?

Przy przesadzaniu jesiennym - tak, bo krzew przyjmuje się przez zimę i wiosną jest gotowy do wzrostu normalnie. Przy przesadzaniu wiosennym - jest ryzyko opóźnienia owocowania o jeden sezon przy trudnym przyjęciu. W praktyce dobrze przesadzone maliny wiosną zazwyczaj owocują normalnie w tym samym roku.

Jak daleko od matecznika rosną odrosty które można pobrać?

Odrosty korzeniowe malin wyrastają 20-100 cm od matecznika - zależy od odmiany i składu gleby. Najlepsze do przesadzenia to odrosty 30-50 cm od matecznika - mają dobrze rozwinięty własny system korzeniowy ale korzeń łączący z matecznikiem jest jeszcze stosunkowo krótki. Odrosty bardzo daleko od matecznika (80-100 cm) też nadają się ale wymagają dokładniejszego wykopu.

Ile lat maliny rosną w jednym miejscu?

Przy dobrej pielęgnacji - 12-15 lat regularnego owocowania. Po 10-15 latach plony maleją i warto wymienić nasadzenia. Nowe maliny sadź w innym miejscu lub odczekaj 3-5 lat w tym samym (choroba glebowa). Właściwie utrzymane maliny mogą dawać plon przez 20 lat, ale jakość i ilość zaczyna spadać po 10-12 latach.

Czy można maliny zimą przesadzić?

Przy zamarzniętej ziemi - nie. Przy łagodnej zimie (temperatura powyżej 0°C, gleba niezamarznięta) - można, ale nie jest to zalecane. Ryzyko uszkodzenia korzeni przy kopaniu w zimnej glebie jest wyższe. Lepiej poczekać na wiosnę gdy gleba odmarznie.